Müslüman Dünyasının Gelişim Çıkmazı Üzerine Soru İşaretleri

Görünürdeki Çelişki ve Temel Soru

Bugün dünyamızda göz ardı edilemeyecek kadar net bir tabloyla karşı karşıyayız: Bir tarafta sefalet içinde yaşam mücadelesi veren Müslüman toplumlar, diğer tarafta ise refah ve gelişmişlik içinde varlığını sürdüren Avrupa ülkeleri. Bu belirgin tezatlık, insanı derinden düşündüren temel bir soruyu beraberinde getiriyor: İnanç ile dünyevi başarı arasındaki ilişki gerçekten zannettiğimiz gibi mi, yoksa evrensel başarı yasalarını yanlış mı değerlendiriyoruz?

Öne Çıkan Şaşırtıcı ve Etkileyici Analizler

Başarı İsimlere Değil, Sıfatlara Verilir

Dünyadaki başarı ve başarısızlık mekanizması, kişilerin taşıdığı dini unvanlara ya da isimlere göre işlemez. İnsanların kendilerini nasıl tanımladıklarından ziyade, günlük yaşamda sergiledikleri somut nitelikler ve davranış biçimleri—yani sıfatlar—sonucu belirler. Doğruluk, dürüstlük ve çalışkanlık gibi evrensel ilkelere sahip olmak, yüzeysel etiketlerden veya isimlerden her zaman daha değerlidir.

İlahi adaletin dünyevi boyuttaki işleyiş ilkeleri bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır:

“Allah dünyada isimlere göre değil sıfatlara göre muamele eder. Sıfatları tembellik, sahtekarlık, yalancılık olan ama adı Ahmet olan Müslümana Allah başarı vermez. Sıfatları doğruluk, çalışkanlık, dürüstlük, işini sağlam yapma olan adı Hans olan bir kafire Allah başarı verir.”

Fizik Kanunları Ne Kadar Tarafsızsa, Sosyal Yasalar da O Kadar Tarafsızdır (Sünnetullah)

Yaratıcının evrene koyduğu fiziksel kanunlar kişilerin inancına veya kimliğine göre ayrıcalık (torpil) tanımaz. Örneğin, yer çekimi kanununa uymayıp yüksek bir yerden atlayan bir kimse, “Ben Müslümanım, bana torpil geçilsin” diyemez; inancı ne olursa olsun düşüp çakılır.

Fiziksel yasaları koyan irade, toplumsal ve beşeri yasaları (Sünnetullah) da aynı evrensel ve tarafsız ilkelerle belirlemiştir. Dolayısıyla toplumsal düzene ve sosyal yasalara riayet etmeyen toplumlar, tıpkı fizik kurallarını ihlal edenler gibi çökmeye mahkumdur. İnancı ne olursa olsun, hem fiziksel hem de sosyal yasalara uyanlar dünyadaki başarıyı hak ederler.

Söylem ile Eylem Arasındaki Derin Uçurum

Dini emirlerin teorideki varlığı ile toplumsal pratikteki karşılığı arasında derin bir tezat bulunmaktadır. Toplumların gelişim düzeyini belirleyen temel alanlardaki eylem farklılıkları bu uçurumu net bir şekilde gösterir:

• Temizlik: Kuran temizliği açıkça emrederken, insanımız sokaklara rahatlıkla çöp atmakta; Avrupalılar ise çöp atmayarak temizliğe riayet etmektedir.
• Çalışma ve Zaman: Din çalışmayı emretmesine rağmen, insanımız kahvehanelerde ömür çürütmekte; Avrupalılar ise disiplinle çalışmaktadır.
• Okuma ve İlim: Din okumayı emreder, ilmi övüp cehaleti kınar. Ancak Müslümanlar ilme ve fenne sırt dönüp cehalet içinde yüzerken ve kitap okumazken, Avrupalılar bizden 50 kat fazla kitap okumaktadır.
• İş Kalitesi (İtkan): Kuran işini sağlam yapmayı (itkanı) emrederken; bizde işin kolayına ve ucuzuna kaçma, sahtekarlık yapma ve insanları dolandırma eğilimi öne çıkmakta; Avrupalılar ise işini dürüst ve sağlam yapmaktadır.
• Adalet: Kuran adaleti emrederken; toplumsal düzende yolsuzluk, hırsızlık ve rüşvet yaygınlaşmış, hatta “yolsuzluk yapmayan mı var” denilerek kanıksanmıştır.

Mucize Beklentisi ve Toplumsal Dönüşüm

Toplumların içinde bulunduğu sefaletten kurtuluşu, dışarıdan veya gökten gelecek mucizevi bir müdahaleye bağlı değildir. Değişim ve gelişim, ancak toplumun kendi içsel dönüşümünü ve özeleştirisini gerçekleştirmesiyle mümkündür.

Bu temel ilke açık bir şekilde şöyle ifade edilmektedir:

“Rabbimiz ne buyuruyor: Bir topluluk kendini düzeltmedikçe Allah onları düzeltmez. Gökten bir mucize el inip Müslümanları, Müslüman toplumu Allah düzeltmeyecek.”

Kaynak: Orhan Çağılcı